The Correlation Between Adherence to Mediterranean Diet and HOMA-IR in Children and Adolescents
PDF

Özgün Araştırma

The Correlation Between Adherence to Mediterranean Diet and HOMA-IR in Children and Adolescents

J Curr Pediatr 2022;20(2):188-196 DOI: 10.4274/jcp.2022.59251
, , , ,
PDF
İzin

Öz

Giriş:

Günümüzde, çocukların obezojenik ortama maruz kalması erken dönemde obezite ve insülin direncine yol açabilmektedir. Ancak, Akdeniz diyetine uyumun artmasıyla obezite, insülin direnci ve tip 2 diyabet gibi sağlık sorunlarına yakalanma riskinin azalabileceği ileri sürülmektedir. Bu çalışma, çocuk ve adolesanlarda insülin direnci ile Akdeniz Diyet Kalite İndeksi (KIDMED) arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi amaçlanmıştır.

Gereç ve Yöntem:

Yaş ortalamaları 11,6±3,17 yıl olan 174 çocuk ve adolesan (%35,6 erkek, %64,4 kız) çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler, bireylerin sosyo-demografik bilgilerini, antropometrik ölçümlerini, KIDMED ve 24 saatlik besin tüketim kayıtlarını içeren anket formu ile toplanmıştır. Dünya Sağlık Örgütü kriterlerine göre katılımcıların beden kütle indeksi z-skorları değerlendirilmiş ve katılımcılar normal ağırlıklı (%29,9), fazla kilolu (%23,6) ve obez (%46,5) olarak üç gruba ayrılmıştır.

Bulgular:

Normal ağırlıklı bireylerin KIDMED puanı ortalaması 5,7±2,62 puan, fazla kiloluların 5,4±2,39 puan, obezite grubunda 4,6±2,70 puandır ve obezite grubunun normal ağırlıklılara kıyasla KIDMED puan ortalaması anlamlı olarak daha düşüktür (p<0,05). Ayrıca, insülin direnci olanların ortalama KIDMED puanı (4,3±2,72), insülin direnci olmayanlardan (5,4±2,57) daha düşüktür (p<0,05). Katılımcıların KIDMED puanları ile insülin direncinin homeostatik modeli değerlendirmesi değeri arasında negatif yönlü, orta düzeyde, anlamlı ilişki saptanmıştır (r:-0,338; p<0,001).

Sonuç:

Akdeniz diyetine uyum düzeyinin düşük olması insülin direnci gelişme riski ile ilişkilidir.

Anahtar Kelimeler: Beslenme alışkanlıkları, Akdeniz diyeti, insülin direnci, pediatrik obezite

Kaynakça

1

Bach-Faig A, Berry EM, Lairon D, Reguant J, Trichopoulou A, Dernini S, et al. Mediterranean diet pyramid today. Science and cultural updates. Public Health Nutr 2011;14:2274-84.

2

Dernini S, Berry EM. Mediterranean Diet: From a Healthy Diet to a Sustainable Dietary Pattern. Front Nutr 2015;2:15.

3

Gönder M, Akbulut G. Güncel Akdeniz Diyeti ve Potansiyel Sağlık Etkileri. Turkiye Klinikleri J Health Sci 2017;2:110-20.

4

Estruch R, Martinez-Gonzalez MA, Corella D, Salas-Salvado J, Ruiz-Gutierrez V, Covas MI, et al. Effects of a Mediterranean-style diet on cardiovascular risk factors: a randomized trial. Ann Intern Med 2006;145:1-11.

5

Fung TT, Rexrode KM, Mantzoros CS, Manson JE, Willett WC, Hu FB. Mediterranean diet and incidence of and mortality from coronary heart disease and stroke in women. Circulation 2009;119:1093-100.

6

Martinez-Gonzalez MA, Bes-Rastrollo M, Serra-Majem L, Lairon D, Estruch R, Trichopoulou A. Mediterranean food pattern and the primary prevention of chronic disease: recent developments. Nutr Rev 2009;67:S111-6.

7

Tognon G, Hebestreit A, Lanfer A, Moreno LA, Pala V, Siani A, et al. Mediterranean diet, overweight and body composition in children from eight European countries: cross-sectional and prospective results from the IDEFICS study. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2014;24:205-13.

8

Della Corte C, Mosca A, Vania A, Alterio A, Iasevoli S, Nobili V. Good adherence to the Mediterranean diet reduces the risk for NASH and diabetes in pediatric patients with obesity: The results of an Italian Study. Nutrition 2017;39-40:8-14.

9

Velazquez-Lopez L, Santiago-Diaz G, Nava-Hernandez J, Munoz- Torres AV, Medina-Bravo P, Torres-Tamayo M. Mediterranean-style diet reduces metabolic syndrome components in obese children and adolescents with obesity. BMC Pediatr 2014;14:175.

10

Giannini C, Diesse L, D’Adamo E, Chiavaroli V, de Giorgis T, Di Iorio C, et al. Influence of the Mediterranean diet on carotid intima-media thickness in hypercholesterolaemic children: a 12-month intervention study. Nutr Metab Cardiovasc Dis 2014;24:75-82.

11

Ben-Avraham S, Harman-Boehm I, Schwarzfuchs D, Shai I. Dietary strategies for patients with type 2 diabetes in the era of multi-approaches; review and results from the Dietary Intervention Randomized Controlled Trial (DIRECT). Diabetes Res Clin Pract 2009;86:S41-8.

12

World Health Organization. Growth reference data for 5-19 years. 2007. [Available from: https://www.who.int/tools/growth-reference-data-for-5to19-years/indicators/bmi-for-age].

13

Keskin M, Kurtoglu S, Kendirci M, Atabek ME, Yazici C. Homeostasis model assessment is more reliable than the fasting glucose/insulin ratio and quantitative insulin sensitivity check index for assessing insulin resistance among obese children and adolescents. Pediatrics 2005;115:e500-3.

14

Kurtoglu S, Hatipoglu N, Mazicioglu M, Kendirici M, Keskin M, Kondolot M. Insulin resistance in obese children and adolescents: HOMA-IR cut-off levels in the prepubertal and pubertal periods. J Clin Res Pediatr Endocrinol 2010;2:100-6

15

Serra-Majem L, Ribas L, Ngo J, Ortega RM, Garcia A, Perez- Rodrigo C, et al. Food, youth and the Mediterranean diet in Spain. Development of KIDMED, Mediterranean Diet Quality Index in children and adolescents. Public Health Nutr 2004;7:931-5.

16

Rakıcıoğlu N, Acar Tek N, Ayaz A, Pekcan G. Yemek ve Besin Fotoğraf Kataloğu. Ankara: Hatipoğlu Yayınevi; 2012.

17

BeBiS. Beslenme Bilgi Sistemi [Nutritional Information Systems Package Program] [software] [Available from: https://bebis.com.tr/anasayfa].

18

Bayındır Gümüş A, Yardımcı H. Öğrencilerin Ev Dışı Ana Öğün Tüketimlerine ve Antropometrik Ölçümlerine göre Akdeniz Diyet Uyumlarının İncelenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi 2019;28:397-403.

19

Sahingoz SA, Sanlier N. Compliance with Mediterranean Diet Quality Index (KIDMED) and nutrition knowledge levels in adolescents. A case study from Turkey. Appetite 2011;57:272-7.

20

Akar Sahingoz S, Dogan L. The implementation and evaluation of a nutrition education programme about Mediterranean diet for adolescents. Prog Nutr 2019;21:316-26.

21

Kabaran S, Gezer C. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki Çocuk ve Adolesanlarda Akdeniz Diyetine Uyum ile Obezitenin Belirlenmesi. Türkiye Çocuk Hast Derg 2013;7:11-20.

22

Kontogianni MD, Vidra N, Farmaki AE, Koinaki S, Belogianni K, Sofrona S, et al. Adherence rates to the Mediterranean diet are low in a representative sample of Greek children and adolescents. J Nutr 2008;138:1951-6.

23

Roccaldo R, Censi L, D’Addezio L, Toti E, Martone D, D’Addesa D, et al. Adherence to the Mediterranean diet in Italian school children (The ZOOM8 Study). Int J Food Sci Nutr 2014;65:621- 8.

24

Metro D, Tardugno R, Papa M, Bisignano C, Manasseri L, Calabrese G, et al. Adherence to the Mediterranean diet in a Sicilian student population. Nat Prod Res 2018;32:1775-81.

25

Garcia Cabrera S, Herrera Fernandez N, Rodriguez Hernandez C, Nissensohn M, Roman-Vinas B, Serra-Majem L. KIDMED Test; Prevalence of Low Adherence to the Mediterranean Diet in Children and Young; a Systematic Review. Nutr Hosp 2015;32:2390-9.

26

Karampola M, Makedou K. Mediterranean vs. western dietary patterns: preventing and treating obesity and other diseases. Aristotle University Medical Journal 2014;41:13-9.

27

Romagnolo DF, Selmin OI. Mediterranean Diet and Prevention of Chronic Diseases. Nutr Today 2017;52:208-22.

28

De Lorenzo A, Noce A, Bigioni M, Calabrese V, Della Rocca DG, Di Daniele N, et al. The effects of Italian Mediterranean organic diet (IMOD) on health status. Curr Pharm Des 2010;16:814-24.

29

Sofi F, Macchi C, Abbate R, Gensini GF, Casini A. Mediterranean diet and health status: an updated meta-analysis and a proposal for a literature-based adherence score. Public Health Nutr 2014;17:2769-82.

30

Di Daniele N, Petramala L, Di Renzo L, Sarlo F, Della Rocca DG, Rizzo M, et al. Body composition changes and cardiometabolic benefits of a balanced Italian Mediterranean Diet in obese patients with metabolic syndrome. Acta Diabetol 2013;50:409-16.

31

Grosso G, Mistretta A, Marventano S, Purrello A, Vitaglione P, Calabrese G, et al. Beneficial effects of the Mediterranean diet on metabolic syndrome. Curr Pharm Des 2014;20:5039-44.

32

Bekkouche L, Bouchenak M, Malaisse WJ, Yahia DA. The Mediterranean diet adoption improves metabolic, oxidative, and inflammatory abnormalities in Algerian metabolic syndrome patients. Horm Metab Res 2014;46:274-82.

33

Viscogliosi G, Cipriani E, Liguori ML, Marigliano B, Saliola M, Ettorre E, et al. Mediterranean dietary pattern adherence: associations with prediabetes, metabolic syndrome, and related microinflammation. Metab Syndr Relat Disord 2013;11:210-6.

34

DiNicolantonio JJ, O’Keefe JH. Good Fats versus Bad Fats: A Comparison of Fatty Acids in the Promotion of Insulin Resistance, Inflammation, and Obesity. Mo Med 2017;114:303-7.

35

Guasch-Ferre M, Merino J, Sun Q, Fito M, Salas-Salvado J. Dietary Polyphenols, Mediterranean Diet, Prediabetes, and Type 2 Diabetes: A Narrative Review of the Evidence. Oxid Med Cell Longev 2017;2017:6723931.

36

Sleiman D, Al-Badri MR, Azar ST. Effect of mediterranean diet in diabetes control and cardiovascular risk modification: a systematic review. Front Public Health 2015;3:69.

37

Serra-Majem L, Tomaino L, Dernini S, Berry EM, Lairon D, Ngo de la Cruz J, et al. Updating the Mediterranean Diet Pyramid towards Sustainability: Focus on Environmental Concerns. Int J Environ Res Public Health 2020;17:8758.

38

Hanhineva K, Torronen R, Bondia-Pons I, Pekkinen J, Kolehmainen M, Mykkanen H, et al. Impact of dietary polyphenols on carbohydrate metabolism. Int J Mol Sci 2010;11:1365-402.

39

Mirabelli M, Chiefari E, Arcidiacono B, Corigliano DM, Brunetti FS, Maggisano V, et al. Mediterranean Diet Nutrients to Turn the Tide against Insulin Resistance and Related Diseases. Nutrients 2020;12:1066.

40

Tierney AC, Roche HM. The potential role of olive oil-derived MUFA in insulin sensitivity. Mol Nutr Food Res 2007;51:1235-48.

41

Silva Figueiredo P, Carla Inada A, Marcelino G, Maiara Lopes Cardozo C, de Cássia Freitas K, de Cássia Avellaneda Guimarães R, et al. Fatty Acids Consumption: The Role Metabolic Aspects Involved in Obesity and Its Associated Disorders. Nutrients 2017;9:1158.

42

Ludwig DS, Hu FB, Tappy L, Brand-Miller J. Dietary carbohydrates: role of quality and quantity in chronic disease. BMJ 2018;361:k2340.

43

Valaiyapathi B, Gower B, Ashraf AP. Pathophysiology of Type 2 Diabetes in Children and Adolescents. Curr Diabetes Rev 2020;16:220-9.

44

Ruperez AI, Mesana MI, Moreno LA. Dietary sugars, metabolic effects and child health. Curr Opin Clin Nutr Metab Care 2019;22:206-16.

45

Chen JP, Chen GC, Wang XP, Qin L, Bai Y. Dietary Fiber and Metabolic Syndrome: A Meta-Analysis and Review of Related Mechanisms. Nutrients 2018;10:24.

46

Tian S, Xu Q, Jiang R, Han T, Sun C, Na L. Dietary Protein Consumption and the Risk of Type 2 Diabetes: A Systematic Review and Meta-Analysis of Cohort Studies. Nutrients 2017;9:982.

47

Claessens M, van Baak MA, Monsheimer S, Saris WH. The effect of a low-fat, high-protein or high-carbohydrate ad libitum diet on weight loss maintenance and metabolic risk factors. Int J Obes (Lond) 2009;33:296-304.

48

Pal S, Ellis V, Dhaliwal S. Effects of whey protein isolate on body composition, lipids, insulin and glucose in overweight and obese individuals. Br J Nutr 2010;104:716-23.

49

Rietman A, Schwarz J, Tome D, Kok FJ, Mensink M. High dietary protein intake, reducing or eliciting insulin resistance? Eur J Clin Nutr 2014;68:973-9.

50

Weickert MO, Roden M, Isken F, Hoffmann D, Nowotny P, Osterhoff M, et al. Effects of supplemented isoenergetic diets differing in cereal fiber and protein content on insulin sensitivity in overweight humans. Am J Clin Nutr 2011;94:459-71.

51

Weickert MO. Nutritional modulation of insulin resistance. Scientifica (Cairo) 2012;2012:424780.

52

Gürbüz M, Çelik MN. Mineraller ve Diabetes Mellitus. Turkiye Klinikleri J Intern Med 2019;4:71-83.