Öz
Giriş:
Çalışmanın amacı yenidoğan yoğun bakım servisinde takip edilmiş erken doğan bebek sahibi anneler ile hastanemize doğum sonrası bebeğini rutin kontrol için getiren zamanında doğum yapan annelerde bağlanma düzeyi, travma sonrası stres bozukluğu (TSSB), depresyon, kaygı risk düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin karşılaştırılmasıdır.
Gereç ve Yöntem:
Çalışmaya dahil edilen erken doğum yapan anne sayısı 72, zamanında doğum yapan anne sayısı ise 66 idi. Anneler tarafından Hastane Anksiyete Depresyon Ölçeği (HADÖ), Perinatal Travma Sonrası Stres Bozukluğu Ölçeği-II (PTÖ-II), Maternal Bağlanma Ölçeği (MBÖ) ve Ana Babaya Bağlanma Ölçeği (ABBÖ) dolduruldu.
Bulgular:
Erken doğan bebeklerde doğum sonrası geçen gün sayısı 76,79±43,01, zamanında doğan bebeklerde 78,57±36,48 idi. Doğum sonrası geçen gün için iki grup arasında anlamlı farklılık yoktu (p=0,548). Erken doğan bebeklerin anne yaş ortalaması 29,36±6,17 yıl bulundu. Anne yaş ortalamaları için iki grup arasında anlamlı farklılık yoktu (p=0,717). Erken doğum yapan annelerde lise altı eğitim düzeyine sahip olmak daha yüksek (p=0,036), aylık gelir düzeyi daha düşüktü (p=0,012). Erken doğum yapan annelerde MBÖ (p=0,026), PTÖ-II (p=0,018) ve HADÖ depresyon puan ortalaması daha yüksekti (p=0,018). PTÖ-II ile bebeğin doğum kilosu arasında negatif korelasyon saptandı. (r=-0,186; p=0,029). HADÖ depresyon ile doğum haftası (r=-0,188; p=0,027), bebeğin doğum kilosu (r=-0,262; p=0,002), anne yaşı (r=-0,190; p=0,025), anne eğitim düzeyi (r=-0,227; p=0,007) ve aylık gelir düzeyi (r=-0,168; p=0,049) arasında negatif korelasyon bulundu.
Sonuç:
Çalışmamız erken doğum yapan annelerde TSSB ve depresyon risk düzeyinin yüksek olduğu, anne yaşı, eğitim düzeyi, sosyoekonomik düzey, bebeğin doğum haftası ve ağırlığı gibi faktörlerin bu riskler ile ilişkili faktörler olduğu şeklinde önemli veriler sunmaktadır. Ayrıca erken doğum yapan annelerde bebeğe bağlanma düzeyinin daha yüksek bulunması da dikkat çekicidir. Sonuçlarımız, erken doğum sonrası annelerin psikolojik tepkilerinin erken dönemde araştırılmasının ve doğum sonrası destek almasının, yenidoğan yoğun bakım ünitelerinde sosyal çalışma uzmanı ve psikolog bulundurulmasının önemini vurgulamaktadır.
Anahtar Kelimeler: Erken doğum, maternal bağlanma, travma sonrası stres bozukluğu, anne ruh sağlığı
Kaynakça
World Health Organization (WHO). Born Too Soon: The Global Action Report on Preterm Birth. Geneva: 2012. Available from: URL: http://apps.who.int/iris/bitstream/handle/10665/44864/9789241503433_eng.pdf;jsessionid =A571C120D9F 1880693EF681E3E60465C?sequence=1
Vigod SN, Villegas L, Dennis CL, Ross LE. Prevalence and risk factors for postpartum depression among women with preterm and low-birth-weight infants: a systematic review. BJOG 2010;117:540-50.
Soysal Ş, Bodur Ş, İşeri E, Şenol S. Attachment Process in Infancy: A Review. J Clin Psy 2005;8:88-99.
Zeanah CH, Boris NW, Larriey JA. Infant development and developmantal risk: A review of thepast 10 years. J Am Acad of Child Adolesc Psychiatry 1997;36:165-78.
Nanni RC, Troisi A. Maternal attachment style and psychiatric history as independent predictors of mood symptoms in the immediate postpartum period. J Affect Disord 2017;212:73-7.
Jackson K, Ternestedt BM, Magnuson A, Schollin J. Parental stres and toddler behaviour at age 18 months after pre-term birth. Acta Paediatr 2007;96:227-32.
Feeley N, Hayton B, Gold I, Zelkowitz P. A comparative prospective cohort study of women following child birth: mothers of low birth weight infants at risk for elevated PTSD symptoms. J Psychosom Res 2017; 101:24-30.
Barkmann C, Helle N, Bindt C. Is very low infant birth weight a predictor for a five-year course of depression in parents? A latent growth curve model. J Affect Disord 2018;15:415-20.
Korja R, Savonlahti E, Ahlqvist-Björkroth S, Stolt S, Haataja L, Lapinleimu H, et al. Maternal depression is associated with mother- ifnant interaction in preterm infants. Acta Paediatr 2008;97:724-30.
Bifulco A, Figueiredo B, Guedeney N, Gorman LL, Hayes S, Muzik M, et al. Maternal attachment style and depression associated with child birth: Preliminary results from a European and US cross-cultural study. Br J Psychiatry Suppl 2004;46:s31-7.
Müller ME. A questionnaire to measure mother-to-infant attachment. J Nurs Meas 1994;2:129-41.
Kavlak O, Şirin A. The Turkish version of Maternal Attachment Inventory. JHS 2009;6:189-202.
Callahan JL, Borja SE, Hynan MT. Modification of the Perinatal PTSD Questionnaire to enhance clinical utility. J Perinatol 2006;26:533-9.
Komurcu Akik B, Durak Batigun A. Perinatal Post Traumatic Stress Disorder Questionnaire-II (PPQ-II): adaptation, validity, and reliability study. Dusunen Adam The Journal of Psychiatry and Neurological Sciences 2020;33:340-50.
Parker G, Tupling H, Brown LB. A parental bonding instrument. Psychology and Psychotherapy: Theory, Research and Practice 1979;52:1-10.
Kapçı EG, Küçüker S. Ana Babaya Bağlanma Ölçeği: Türk üniversite öğrencilerinde psikometrik özelliklerinin değerlendirilmesi. Türk Psikiyatri Dergisi 2006;17:286-95.
Zigmond AS, Snaith RP. The Hospital Anxiety and Depression Scale. Acta Psychiatr Scand 1983;67:361-70.
Aydemir Ö, Güvenir T, Kuey L, Kültür S. Validity and reliability of Turkish version of Hospital Anxiety and Depression Scale. Türk Psikiyatri Dergisi 1997;8:280-7.
Küçükoğlu S, Aytekin A, Ateşeyan S. Yenidoğan Yoğun Bakim Ünitesinde Bebeği Yatan Annelerin Bebeklerine Anne Sütü Verme Eğilimleri ile Emzirme Öz Yeterliliklerinin Karşilaştırılması. BAUN Sağ Bil Derg 2015;4:71-8.
Kirpinar I, Gozum S, Pasinlioglu T. Prospective study of postpartum depression in eastern Turkey prevalence, socio-demographic and obstetric correlates, prenatal anxiety and early awareness. J Clin Nurs 2010;19:422-31.
Groer MW. Differences between exclusive breast feeders, Formula feeders, and controls: A Study of stress, mood, and endocrine variables. Biol Res Nurs 2005;7:106-17.
Morisaki N, Togoobaatar G, Vogel JP, Souza JP, RowlandHogue CJ, Jayaratne K, et al. WHO Multicountry Survey on Maternal and Newborn Health Research Network. Risk factors for spontaneous and provider-initiated preterm delivery in high and low Human Development Index countries: a secondary analysis of the World Health Organization Multicountry Survey on Maternal and Newborn Health. BJOG 2014;121 Suppl 1:101-9.
Öztürk R, Saruhan A. Invastigation of Correlation Between Depression and Maternal Attachment of Mothers With 1- to 4-Month-Old Premature Babies Treated at the Hospital. HEMAR-G 2013;15:32-47.
Borghini A, Pierrehumbert B, Miljkovitch R, Muller-Nix C, Forcada-Guex M, Ansermet F. Mother’s attachment representations of their premature infant at 6 and 18 months after birth. Infant Ment Health J 2006;27:494-508.
Korja R, Savonlahti E, Haataja L, Lapinleimu H, Manninen H, Piha J, et al. Attachment representations in mothers of preterm infants. Infant Behav Dev 2009;32:305-11.
Mutlu C, Yorbik Ö, Tanju IA, Çelikel F, Sezer RG. Association of prenatal, natal, and postnatal factors with maternal attachment. Anatolian Journal of Psychiatry 2015;16:442-50.
Kinsey CB, Baptiste-Roberts K, Zhu J, Kjerulff KH. Birth related, psychosocial, and emotional correlates of positive maternal-infant bonding in a cohort of first-time mothers. Midwifery 2014;30:188-94.
Woythaler MA, McCormick MC, Smith VC. Late preterm infants have worse 24-month neurodevelopmental outcomes than term infants. Pediatrics 2011;127:622-9.
Mäntymaa M. Early mother-infant interaction. (Printed Dissertation). Finland: University of Tampere, 2006.
Kersting A, Dorsch M, Wesselmann U, Lüdorff K, Witthaut J, Ohrmann P, et al. Maternal post traumatic stres response after the birth of a very low-birth-weight infant. J Psychosom Res 2004;57:473-6.
Yaman S, Altay N. Posttraumatic stres and experiences of parents with a newborn in the neonatal intensive care unit. Journal of Reproductive and Infant Psychology 2015;33:140-52.
Eutrope J, Thierry A, Lempp F, Aupetit L, Saad S, Dodane C, et al. Emotional reactions of mothers facing premature births: study of 100 mother infant Dyads 32 gestational weeks. PLoS One 2014;9:e104093.
De Paula Eduardo JAF, de Rezende MG, Menezes PR, Del-Ben CM. Preterm birth as a risk factor for postpartum depression: A systematic review and meta-analysis. J Affect Disord 2019;259:392-403.
Bener A. Psychological distress among postpartum mothers of preterm infants and associated factors: a neglected public health problem. Braz J Psychiatry 2013;35:231-6.
Poehlmann J, Schwichtenberg AJ, Bolt D, DilworthBart J. Predictors of depressive symptom trajectories in mothers of preterm or low birth weight infants. J Fam Psychol 2009;23:690.
Misund AR, Nerdrum P, Diseth TH. Mental health in women experiencing preterm birth. BMC Pregnancy Childbirth 2014;14:1-8.
Holditch-Davis D, Miles MS, Weaver MA, Black B, Beeber L, Thoyre S, et al. Patterns of distress in African American mothers of preterm infants. J Dev Behav Pediatr 2009;30:193.
Guintivano J, Manuck T, Meltzer-Brody S. Predictors of postpartum depression: a comprehensive review of the last decade of evidence. Clin Obstet Gynecol 2018;61:591-603.
