Öz
Giriş:
X’e bağlı hipofosfatemik (XLH) rikets fosfat düzenleyici endopeptidaz homolog X (PHEX) geninde fonksiyon kaybına yol açan bir mutasyon sonucunda gelişmektedir. Burada, XLH tanısı ile izlenen ve PHEX geninde novel bir mutasyon saptanan olgu sunulmaktadır.
Olgu Sunumu:
On sekiz aylık erkek bacaklarla eğrilik nedeniyle başvurdu. Fizik muayenesinde boyu 78 cm (-1,67 SDS) ve ağırlığı 12,5 kg (0,52 SDS) olarak ölçüldü. Frontal bölgede belirginleşme, bilekte genişleme ve bacaklarda o bind deformitesi mevcuttu. Laboratuvar incelemesinde fosfor: 2,3 mg/dL (n=3,5-4,7), kalsiyum: 9,8 mg/dL (n=8,5-10,5), alkalen fosfataz 707 IU/L (n=40-150) idi. 25(OH) D vitamini: 18 μg/L (n=18-40), parathormonu 79 pg/mL (n=15-68) ve tübüler fosfor geri emilimi düşüktü (%71). Bilek grafisinde radius ve ulnanın metafiz bölümlerinde düzensizlik ve çanaklaşma vardı. Olguya hipofosfatemik rikets tanısı ile konvansiyonel tedavi başlandı. Yeni nesil dizi analizi ile PHEX geninde çerçeve kayması mutasyonuna yol açan hemizigot c.281_288delTTCCCGAA (p.lle94ArgfsTER14) varyantı tespit edildi. Bu yeni varyant, ACMG kriterlerine göre patojenik ve daha önce herhangi bir veri tabanında rapor edilmemiştir. Konvansiyonel tedavi ile tam klinik düzelme sağlanamayınca ve tedavi ile ilişkili komplikasyonlar oluşması üzerine olguya Burosumab tedavisi başlandı.
Sonuç:
Burada PHEX geninde yeni bir mutasyon saptanan bir olgu sunulmuştur. Burosumab gibi temel patolojiye yönelik mevcut tedavi seçenekleri, hipofosfatemik raşitizm olgularında genetik tanıyı daha önemli hale getirmektedir.
Anahtar Kelimeler: Hipofosfatemik rikets, PHEX geni, X’e bağlı kalıtım
Kaynakça
De Beur SMJ, Levine MA. Molecular pathogenesis of hypophosphatemic rickets. J Clin Endocrinol Metab 2002;87:2467-73.
Du L, Desbarats M, Viel J, Glorieux FH, Cawthorn C, Ecarot B. cDNA cloning of the murine Pex gene implicated in X-linked hypophosphatemia and evidence for expression in bone. Genomics 1996;36:22-8.
Beck-Nielsen SS, Mughal Z, Haffner D, Nilsson O, Levtchenko E, Ariceta G, et al. FGF23 and its role in X-linked hypophosphatemia-related morbidity. Orphanet J Rare Dis 2019;14:58.
Thomas O, Whyte MP, Imel EA, Boot AM , Högler W , Linglart A, et al. Burosumab Therapy in Children with X-Linked Hypophosphatemia. N Engl J Med 2018;24:1987-98.
Liu S, Quarles LD. How fibroblast growth factor 23 works. J Am Soc Nephrol 2007;18:1637-47.
Burnett SM, Gunawardene SC, Bringhurst FR, Jüppner H, Lee H, Finkelstein JS. Regulation of C-terminal and intact FGF-23 by dietary phosphate in men and women. J Bone Miner Res 2006;21:1187-96.
Shimada T, Hasegawa H, Yamazaki Y, Muto T, Hino R, Takeuchi Y, et al. FGF-23 is a potent regulator of vitamin D metabolism and phosphate homeostasis. J Bone Miner Res 2004;19:429-35.
Pettifor JM. What's new in hypophosphataemic rickets? Eur J Pediatr 2008;167:493-9.
Carpenter TO, Imel EA, Holm IA, Beur SMJ, Insogna KL. A clinician's guide to x-linked hypophosphatemia J Bone Miner Res 2011;26:1381-8.
Şıklar Z, Turan S, Bereket A, Baş F, Güran T, Akberzade A, et al. Nationwide Turkish Cohort Study of Hypophosphatemic Rickets. J Clin Res Pediatr Endocrinol 2020;12:150-9.
Goetz R, Mohammadi M. Exploring mechanisms of FGF signalling through the lens of structural biology. Nature Reviews: Molecular Cell Biology 2013;14:166-80.
Fukumoto S. FGF23-related hypophosphatemic rickets/osteomalacia: diagnosis and new treatment. J Mol Endocrinol 2021;66:R57-R65.
Imel EA, Zhang X, Ruppe MD, Weber TJ , Klausner MA , Ito T, et al. Prolonged correction of serum phosphorus in adults with X-linked hypophosphatemia using monthly doses of KRN23. J Clin Endocrinol Metab 2015;100:2565-73.
Linglart A, Imel EA, Whyte MP, Portale AA, Högler W, Boot AM, et al. Sustained Efficacy and Safety of Burosumab, a Monoclonal Antibody to FGF23, in Children With X-Linked Hypophosphatemia. J Clin Endocrinol Metab 2022;10:813-24.
Schindeler A, Biggin A, Munns CF. Clinical Evidence for the Benefits of Burosumab Therapy for X-Linked Hypophosphatemia (XLH) and Other Conditions in Adults and Children. Front Endocrinol (Lausanne) 2020;11:338.
