Öz
Giriş
Bu çalışmada, pediatrik onkoloji hastalarının annelerinin COVID-19 salgını sırasında yaşadığı zorluklar ve avantajlar ele alınmıştır.
Gereç ve Yöntem
Tanımlayıcı ve kesitsel tipte olan araştırmanın örneklemini, Türkiye’de bir üniversite hastanesinin Çocuk Onkoloji/Hematoloji Kliniği’nde tedavi gören çocukların anneleri oluşturmuştur (n=300). Etik kurul, kurum ve annelerin onamı alınan çalışmada veriler, anket formu ile toplanmış, değerlendirilmesi bilgisayar ortamında tanımlayıcı istatistikler ve ki-kare testi kullanılarak yapılmıştır.
Bulgular
Araştırmaya katılan annelerin çoğunluğu (%96.7) Covid-19’u, kanser tedavisi alan çocukları için riskli bulduklarını, %38.7’si çocuğunun Covid’e yakalanması durumunda iyileşemeyeceğinden endişe ettiğini, %68.0’i pandemi sürecinde ekstra stres yaşadığını, %12.3’ü bu süreçte psikolojik destek almak durumunda kaldıklarını belirtmişlerdir. Annelerin pandemi sürecinde ekstra stres yaşamalarında, çocuğun tanısı, cinsiyeti ve ailenin ekonomik durumunun etkili olmadığı (p>0.05) bulunmuştur. Yanısıra anneler pandemi sürecinin; kanser tedavisi alan çocuklarının izolasyon sürecine yardımcı olduğunu (%84.3), maske kullanımına kolaylık sağladığını (%94.0), kanser tedavi sürecinde ‘neden maske kullanıldığının’ bireyler tarafından daha rahat anlaşıldığını (%90.7) ve hastalık yönetimini rahatlattığını (%83.0) düşündüklerini ifade etmişlerdir.
Sonuç
Çalışma sonucunda pandemi sürecinin, kanser tedavisi alan çocukların annelerinin varolan zorlu ve stresli yaşam koşullarına yenilerinin eklenmesine neden olmakla birlikte, izolasyon süreci ve hastalık yönetimine de olumlu katkısının olduğu bulunmuştur.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Anneler, COVİD-19, pandemi, Lenfoblastik Lösemi
Kaynakça
Amawi H, Abu Deiab GI, A Aljabali AA, Dua K, Tambuwala MM. COVID-19 pandemic: an overview of epidemiology, pathogenesis, diagnostics and potential vaccines and therapeutics. Ther Deliv. 2020;11:245-68.
Asselah T, Durantel D, Pasmant E, Lau G, Schinazi RF. COVID-19: Discovery, diagnostics and drug development. J Hepatol. 2021;74:168-84.
Shi Y, Wang G, Cai XP, Deng JW, Zheng L, Zhu HH, et al. An overview of COVID-19. J Zhejiang Univ Sci B. 2020;21:343-60.
WHO. WHO Virtual press conference on COVID-19. March 11, 2020. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/transcripts/who-audio-emergencies-coronavirus-press-conference-full-and final11mar2020.pdf?sfvrsn=cb432bb3_2.
Deliktas Demirci A, Oruc M, Kabukcuoglu K. ‘It was difficult, but our struggle to touch lives gave us strength’: The experience of nurses working on COVID-19 wards. J Clin Nurs. 2021;30:732-41.
Parola A. novel coronavirus outbreak and career development: A narrative approach into the meaning for Italian University Graduates. Front Psychol. 2020;11:2255.
Spinelli M, Lionetti F, Setti A, Fasolo M. Parenting stress during the COVID-19 Outbreak: socioeconomic and environmental risk factors and implications for children emotion regulation. Fam Process. 2021;60:639-53.
Bello-Chavolla OY, Bahena-López JP, Antonio-Villa NE, Vargas-Vázquez A, González-Díaz A, Márquez-Salinas A, et al. Predicting mortality due to SARS-CoV-2: a mechanistic score relating obesity and diabetes to COVID-19 outcomes in Mexico. J Clin Endocrinol Metab. 2020;105:dgaa346.
Mete AÖ, Kömür S. COVID 19 in Immunocompromised patients. Archives Medical Review Journal. 2020;29(Suppl 1):79-86.
Liguoro I, Pilotto C, Bonanni M, Ferrari ME, Pusiol A, Nocerino A, et al. SARS-COV-2 infection in children and newborns: a systematic review. Eur J Pediatr. 2020;179:1029-46.
Balasubramanian S, Rao NM, Goenka A, Roderick M, Ramanan AV. Coronavirus disease 2019 (COVID-19) in children - what we know so far and what we do not. Indian Pediatr. 2020;57:435-42.
André N, Rouger-Gaudichon J, Brethon B, Phulpin A, Thébault É, Pertuisel S, et al. COVID-19 in pediatric oncology from French pediatric oncology and hematology centers: High risk of severe forms?. Pediatr Blood Cancer. 2020;67:e28392.
Sahi PK, Chandra J. Pediatric hemato-oncology care amid the COVID-19 pandemic. Indian J Pediatr. 2021;88:221-4.
Aközlü Z, Öztürk Şahin Ö. Access to health care in the COVID-19 pandemic: how is children’s health affected? Journal of Child. 2021;21:149-56.
Balduzzi A, Brivio E, Rovelli A, Rizzari C, Gasperini S, Melzi ML, et al. Lessons after the early management of the COVID-19 outbreak in a pediatric transplant and hemato-oncology center embedded within a COVID-19 dedicated hospital in Lombardia, Italy. Estote parati. Bone Marrow Transplant. 2020;55:1900-5.
Baroni LV, Bouffet E. The impact of the COVID-19 pandemic in pediatric oncology units: A lesson of resilience and hope. Cancer. 2022;128:1363-4.
Dolunay Cuğ F. Psychological needs of parents whose children have cancer in the treatment process. Current Approaches in Psychiatry. 2021;13: 324-36.
Darlington AE, Morgan JE, Wagland R, Sodergren SC, Culliford D, Gamble A, et al. COVID-19 and children with cancer: Parents’ experiences, anxieties and support needs. Pediatr Blood Cancer. 2021;68:e28790.
Helton G, Wolfe J, Snaman JM. Definitely Mixed Feelings: The effect of COVID-19 on bereavement in parents of children who died of cancer. J Pain Symptom Manage. 2020;60:15-20.
van Gorp M, Maurice-Stam H, Teunissen LC, van de Peppel-van der Meer W, Huussen M, Schouten-van Meeteren AYN, et al. No increase in psychosocial stress of Dutch children with cancer and their caregivers during the first months of the COVID-19 pandemic. Pediatr Blood Cancer. 2021;68:e28827.
Çebi E. A Research On “normal” and “new normal” lives during the Covid-19 epidemic period. J Int Soc Res. 2020;13:583-93.
Balcı A. The problems of working parents with a disabled child during the COVID-19 pandemic period, the importance of social work and support. Soc Sci Res. 2021;10:824-31.
Evliyaoğlu O. Children with chronic disease and COVID-19. Turk Pediatri Ars. 2020;55:93-4.
Ischander M, Lozowski-Sullivan S. Psychologist’s unique role in improving quality of life of children with chronic lung diseases and their families. Pediatr Clin North Am. 2022;69:951-63.
Fairfax A, Brehaut J, Colman I, Sikora L, Kazakova A, Chakraborty P, et al. A systematic review of the association between coping strategies and quality of life among caregivers of children with chronic illness and/or disability. BMC Pediatr. 2019;19:215.
Didsbury MS, Kim S, Medway MM, Tong A, McTaggart SJ, Walker AM, et al. Socio-economic status and quality of life in children with chronic disease: A systematic review. J Paediatr Child Health. 2016;52:1062-9.
Cowfer BA, Dietrich MS, Akard TF, Gilmer MJ. Relationships between parental anxiety and child quality of life in advanced childhood cancer. J Pediatr Hematol Oncol Nurs. 2023;40:209-16.
Rosenberg AR, Bradford MC, Junkins CC, Taylor M, Zhou C, Sherr N, et al. Effect of the promoting resilience in stress management intervention for parents of children with cancer (PRISM-P): A randomized clinical trial. JAMA Netw Open. 2019;2:e1911578.
Cheng BT, Rost M, De Clercq E, Arnold L, Elger BS, Wangmo T. Palliative care initiation in pediatric oncology patients: A systematic review. Cancer Med. 2019;8:3-12.
Kadan G. The study of the articles regarding children and families during the pandemic. J Child Dev. 2021;4:1-17.
Aydın N, Hosseınnezhad F. The problems experienced by cancer patients during the Covid-19 pandemic: a qualitative study. Turkish Journal of Family Medicine and Primary Care. 2022;16:493-502.
Lotfi S, Özkan AO, Akar C. The perceptions and experiences of the individuals with chronic diseases related to Covid-19 pandemic period: A Qualitative Study. Journal of Society & Social Work. 2021;1(Suppl):47-67.
Karabıyık MS, Karaşin Y. Covid-19 pandemisinde sağlık ve toplum krizle mücadele ve değişim. Efe Akademi Yayınları; 2022.
Kımter N. Covid-19 günlerinde bireylerin psikolojik sağlamlık düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. IBAD Sosyal Bilimler Dergisi. 2020;(Özel Sayı):574-605.
Üstün Ç, Özçiftçi S. Effects of COVID-19 Pandemic on social life and ethical plane: an evaluation study. Anatol Clin. 2020;(Suppl 1):142.53.
Dirik G, Ayas H. Kanser hastası çocukların ebeveynlerinde travma sonrası gelişim ve yükleme biçimleri. Türk Psikoloji Yazıları. 2018;21:1-12.
Yıldırım G, Baltacı Göktaş S, Köse S, Yıldız T. Anxiety state of mothers whose children are having chemotherapy treatment. int J Basic Clin Med. 2014;2:69-76.
Akoğlu G, Karaaslan BT. Possible psychosocial effects of the COVID-19 and isolation process on children. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2020;5:99-103.
Kundakcı YE, Gül İ, Yeşiltaş A, Kundakcı R. COVID-19 Pandemisinde özel gereksinimli çocuklar ve annelerinin deneyimleri: Nitel bir araştırma. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi. 2022;22:63-86.
Küçük Biçer B, İlhan MN. Covid-19 and Health effects on children. Gazi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2020;(Suppl):103-11.
Collaço N, Legg J, Day M, Culliford D, Campion A, West C, et al. COVID-19: Impact, experiences, and support needs of children and young adults with cystic fibrosis and parents. Pediatr Pulmonol. 2021;56:2845-53.
Güneş LC, Durualp E. Examining the satisfaction of the mothers whose two-seven years old children with cancer regarding the diagnosis and treatment process. Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2021;6:723-33.
Gampel B, Troullioud Lucas AG, Broglie L, Gartrell-Corrado RD, Lee MT, Levine J, et al. COVID-19 disease in New York City pediatric hematology and oncology patients. Pediatr Blood Cancer. 2020;67:e28420.
Raetz E. New advances and future directions in pediatric hematology/oncology. Curr Opin Pediatr. 2016;28:1-2.
Raetz E. Advances in pediatric hematology/oncology. Curr Opin Pediatr. 2017;29:1-2.
Küçük S, Uzun Z, Işık Eyyuplu S. Kemoterapi tedavisi alan çocukların bakım vericilerinin tedaviye bağlı komplikasyonlara yönelik eğitim alma ve uygulama özellikleri. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi. 2020;7:87-94.
