Öz
Giriş
PFAPA sendromu, çocukluk çağında görülen, tekrarlayan ateş, aftöz stomatit, farenjit ve servikal adenit ile karakterize otoinflamatuar bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı, PFAPA sendromunun klinik ve laboratuvar özelliklerini incelemek, tedaviye yanıtları değerlendirmek ve özellikle hastalığı immünolojik bir bakış açısıyla değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem
Pediatrik İmmünoloji ve Alerji polikliniğine başvuran ve PFAPA tanı kriterlerine uyan 49 hasta üzerinde bir değerlendirme gerçekleştirilmiştir. Hastaların demografik özellikleri, semptomları, fizik muayene bulguları, laboratuvar test sonuçları ve tedaviye verdikleri yanıtlar detaylı bir şekilde kayıt altına alınmıştır.
Bulgular
Çalışmamız, ortalama tanı yaşı 3.5 yaş olan, 30’u erkek ve 19’u kız toplam 49 hastayı kapsamaktadır. İmmünolojik değerlendirmeler, nötrofili, lökositoz ve az sayıda vakada lenfopeni gibi dikkate değer bulgular ortaya koymuştur. Prednizolon tedavisi, hastaların %92.5’inde olumlu yanıt alınmasını sağlamış ve çoğu hasta hızlı bir iyileşme sürecine girmiştir. Kolşisin profilaksisi uygulanan hastaların %81.8’i semptomlardaki azalmayı rapor etmiştir. Tonsillektomi yapılan hastaların %13.5’inde semptomlar önemli ölçüde azalmış ya da tamamen ortadan kalkmıştır. Ayrıca, CD3 ve CD19 alt gruplarındaki değişiklikler, hastalığın immünolojik yönünü ön plana çıkararak adaptif bağışıklık sistemindeki önemli değişikliklere dikkat çekmiştir.
Sonuç
PFAPA sendromunun yönetimi, immünolojik bulgular ve tedaviye yanıt oranları açısından değişkenlik gösterir. Çalışmamız, prednizolon tedavisinin etkinliğini, kolşisin profilaksisinin faydalarını ve bademcik ameliyatını takiben semptomlarda görülen iyileşmeyi aydınlatmaktadır. Ayrıca, PFAPA sendromunun tanı ve tedavi süreçlerinde immünolojik faktörlerin dikkate alınmasının gerekliliğini vurgular.
Anahtar Kelimeler: PFAPA sendromu, periyodik ateş sendromları, otoinflamatuar hastalıklar, immünoloji, prednizolon, kolşisin, tonsillektomi
Kaynakça
Rydenman K, Fjeld H, Hätting J, Berg S, Fasth A, Wekell P. Epidemiology and clinical features of PFAPA: a retrospective cohort study of 336 patients in western Sweden. Pediatr Rheumatol Online J. 2022;20:82.
Sampaio IC, Rodrigo MJ, Monteiro Marques JG. Two siblings with periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, adenitis (PFAPA) syndrome. Pediatr Infect Dis J. 2009;28:254-5.
Valenzuela PM, Majerson D, Tapia JL, Talesnik E. Syndrome of periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and adenitis (PFAPA) in siblings. Clin Rheumatol. 2009;28:1235-7.
Akelma AZ, Cizmeci MN, Kanburoglu MK, Mete E, Bozkaya D, Tufan N, et al. Is PFAPA syndrome really a sporadic disorder or is it genetic? Med Hypotheses. 2013;81:279-81.
Cheung MS, Theodoropoulou K, Lugrin J, Martinon F, Busso N, Hofer M. Periodic Fever with Aphthous Stomatitis, Pharyngitis, and Cervical Adenitis Syndrome Is Associated with a CARD8 Variant Unable To Bind the NLRP3 Inflammasome. J Immunol. 2017;198:2063-9.
Glomba-Kraszewska B, Matkowska-Kocjan A, Szenborn L. The pathogenesis of periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and cervical adenitis syndrome: a review of current research. Mediators Inflamm. 2015;2015:563876.
Stojanov S, Hoffmann F, Kéry A, Renner ED, Hartl D, Lohse P, et al. Cytokine profile in PFAPA syndrome suggests continuous inflammation and reduced anti-inflammatory response. Eur Cytokine Netw. 2006;17:90-7.
Stojanov S, Lapidus S, Chitkara P, Feder H, Salazar JC, Fleisher TA, et al. Periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and adenitis (PFAPA) is a disorder of innate immunity and Th1 activation responsive to IL-1 blockade. Proc Natl Acad Sci U S A. 2011;108:7148-53.
Grimwood C, Kone-Paut I, Piram M, Rossi-Semerano L, Hentgen V. Health-related quality of life in children with PFAPA syndrome. Orphanet J Rare Dis. 2018;13:132.
Thomas KT, Feder HM Jr, Lawton AR, Edwards KM. Periodic fever syndrome in children. J Pediatr. 1999;135:15-21.
Besci Ö, Başer D, Öğülür İ, Berberoğlu AC, Kıykım A, Besci T, et al. Reference values for T and B lymphocyte subpopulations in Turkish children and adults. Turk J Med Sci. 2021;51:1814-24.
Hofer M, Pillet P, Cochard MM, Berg S, Krol P, Kone-Paut I, et al. International periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, cervical adenitis syndrome cohort: description of distinct phenotypes in 301 patients. Rheumatology (Oxford). 2014;53:1125-9.
Rydenman K, Fjeld H, Hätting J, Berg S, Fasth A, Wekell P. Epidemiology and clinical features of PFAPA: a retrospective cohort study of 336 patients in western Sweden. Pediatr Rheumatol Online J. 2022;20:82.
Yıldız M, Haslak F, Adrovic A, Ülkersoy İ, Gücüyener N, Şahin S, et al. Periodic Fever, Aphthous Stomatitis, Pharyngitis, and Adenitis Syndrome: A Single-Center Experience. Turk Arch Pediatr. 2022;57:46-52.
Manthiram K, Nesbitt E, Morgan T, Edwards KM. Family History in Periodic Fever, Aphthous Stomatitis, Pharyngitis, Adenitis (PFAPA) Syndrome. Pediatrics. 2016;138:e20154572.
Adrovic A, Sahin S, Barut K, Kasapcopur O. Familial Mediterranean fever and periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and adenitis (PFAPA) syndrome: shared features and main differences. Rheumatol Int. 2019;39:29-36.
Rigante D, Vitale A, Natale MF, Lopalco G, Andreozzi L, Frediani B, et al. A comprehensive comparison between pediatric and adult patients with periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and cervical adenopathy (PFAPA) syndrome. Clin Rheumatol. 2017;36:463-8.
Dytrych P, Krol P, Kotrova M, Kuzilkova D, Hubacek P, Krol L, et al. Polyclonal, newly derived T cells with low expression of inhibitory molecule PD-1 in tonsils define the phenotype of lymphocytes in children with Periodic Fever, Aphtous Stomatitis, Pharyngitis and Adenitis (PFAPA) syndrome. Mol Immunol. 2015;65:139-47.
Luu I, Sharma A, Guaderrama M, Peru M, Nation J, Page N, et al. Immune Dysregulation in the Tonsillar Microenvironment of Periodic Fever, Aphthous Stomatitis, Pharyngitis, Adenitis (PFAPA) Syndrome. J Clin Immunol. 2020;40:179-90.
Türkuçar S, Bülbül G, Ünsal E, Özer E, Erdağ TK, Erkoç E, et al. Exploring the immunological basis of periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and adenitis (PFAPA) syndrome: immunohistochemical staining features of palatine tonsils. Clin Rheumatol. 2023;42:1911-6.
Manthiram K, Correa H, Boyd K, Roland J, Edwards K. Unique histologic features of tonsils from patients with periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and cervical adenitis (PFAPA) syndrome. Clin Rheumatol. 2018;37:1309-17.
Wurster VM, Carlucci JG, Feder HM Jr, Edwards KM. Long-term follow-up of children with periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and cervical adenitis syndrome. J Pediatr. 2011;159:958-64.
Yazgan H, Gültekin E, Yazıcılar O, Sagun ÖF, Uzun L. Comparison of conventional and low dose steroid in the treatment of PFAPA syndrome: preliminary study. Int J Pediatr Otorhinolaryngol. 2012;76:1588-90.
Butbul Aviel Y, Harel L, Abu Rumi M, Brik R, Hezkelo N, Ohana O, et al. Familial Mediterranean Fever Is Commonly Diagnosed in Children in Israel with Periodic Fever Aphthous Stomatitis, Pharyngitis, and Adenitis Syndrome. J Pediatr. 2019;204:270-4.
Yildiz M, Adrovic A, Ulkersoy I, Gucuyener N, Koker O, Sahin S, et al. The role of Mediterranean fever gene variants in patients with periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, and adenitis syndrome. Eur J Pediatr. 2021;180:1051-8.
Celiksoy MH, Ogur G, Yaman E, Abur U, Fazla S, Sancak R, et al. Could familial Mediterranean fever gene mutations be related to PFAPA syndrome? Pediatr Allergy Immunol. 2016;27:78-82.
Butbul Aviel Y, Tatour S, Gershoni Baruch R, Brik R. Colchicine as a therapeutic option in periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis, cervical adenitis (PFAPA) syndrome. Semin Arthritis Rheum. 2016;45:471-4.
Garavello W, Romagnoli M, Gaini RM. Effectiveness of adenotonsillectomy in PFAPA syndrome: a randomized study. J Pediatr. 2009;155:250-3.
Licameli G, Lawton M, Kenna M, Dedeoglu F. Long-term surgical outcomes of adenotonsillectomy for PFAPA syndrome. Arch Otolaryngol Head Neck Surg. 2012;138:902-6.
Burton MJ, Pollard AJ, Ramsden JD, Chong LY, Venekamp RP. Tonsillectomy for periodic fever, aphthous stomatitis, pharyngitis and cervical adenitis syndrome (PFAPA). Cochrane Database Syst Rev. 2019;12:CD008669.
