Öz
Giriş
Astım çocuklarda en sık görülen solunum yolu hastalığıdır. Astım hakkında bilgi sahibi olmak astım kontrolünün sağlanmasına yardımcı olur. Hastalığın öz yönetimi, ilaçlara uyumu, tetikleyici faktörlerden kaçınmayı ve semptomlara uygun yanıtı içerir. Astım hakkında eğitim, sağlığı iyileştirmek ve günlük yaşam üzerindeki olumsuz etkiyi azaltmak için esastır.
Gereç ve Yöntem
Çalışmamıza Dokuz Eylül Üniversitesi Çocuk Alerji ve İmmünoloji polikliniğinde en az 6 ay takip edilen, yaşları 14,04 ± 2,25 yıl olan 62 hasta dahil edildi. 25 doğru-yanlış sorudan oluşan Astım Öz Yönetim Bilgi Anketi uygulandı.
Bulgular
Çalışmanın sonuçlarına göre hastaların astım kontrol puanı ortalaması 20,08 ± 4,50 olarak bulundu. Hastaların ankette aldıkları minimum ve maksimum puan sırasıyla 9 ve 23 oldu. Genel astım bilgisi, astım ilacı bilgisi ve çevresel faktörler bilgisinin astım kontrolü üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulundu. Öte yandan, astım alevlenmesi bilgisi istatistiksel olarak anlamlı değildi.
Sonuç
Bu çalışmanın bulguları, çevresel faktörler bilgisinin astım kontrolünde en etkili faktör olduğunu, ikinci en etkili değişkenin ise astım ilacı bilgisi olduğunu ortaya koymaktadır. Bu nedenle, astım eğitim programları bu yaş grubuna özel olarak uyarlanmalıdır, böylece kendilerini düzgün bir şekilde yönetebilirler, tetikleyici faktörlere uygun şekilde maruz kalmaktan kaçınabilirler ve semptomsuz yaşayabilirler
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Atopi, kurtarıcı ilaçlar, alevlenme, çevresel tetikleyiciler
Kaynakça
The global asthma report 2014. Global Asthma Network, Auckland. New Zealand 2014.
Global Initiative for Asthma – GINA. A pocket guide for health professionals updated. Available from: http://ginasthma.org/
Bodenheimer T, Lorig K, Holman H, Grumbach K. Patient self-management of chronic disease in primary care. JAMA. 2002;288:2469-75.
Neffen H, Fritscher C, Schacht FC, Levy G, Chiarella P, Soriano JB, et al. Asthma control in Latin America: the Asthma Insights and Reality in Latin America (AIRLA) survey. Rev Panam Salud Publica. 2005;17:191-7.
Bruzzese JM, Bonner S, Vincent EJ, Sheares BJ, Mellins RB, Levison MJ, et al. Asthma education: the adolescent experience. Patient Educ Couns. 2004;55:396-406.
Bruzzese JM, Evans D, Kattan M. School-based asthma programs. J Allergy Clin Immunol. 2009;124:195-200.
Baygül A, Öztürk AB, Özyiğit LP, Keskin H, Karakaya G, Kalyoncu F, et al. The reliability and validation of the turkish version of the asthma self-management knowledge questionnaire. Turk Thorac J. 2017;18:125-30.
Jia CE, Zhang HP, Lv Y, Liang R, Jiang YQ, Powell H, et al. The asthma control test and asthma control questionnaire for assessing asthma control: systematic review and meta-analysis. J Allergy Clin Immunol. 2013;131:695-703.
Soriano JB, Rabe KF, Vermeire PA. Predictors of poor asthma control in European adults. J Asthma. 2003;40:803-13.
McDonald VM, Gibson PG. Asthma self-management education. Chron Respir Dis. 2006;3:29-37.
Schlösser M, Havermans G. A self-efficacy scale for children and adolescents with asthma: construction and validation. J Asthma. 1992;29:99-108.
Rand CS, Wright RJ, Cabana MD, Foggs MB, Halterman JS, Olson L, et al. Mediators of asthma outcomes. J Allergy Clin Immunol. 2012;129:136-41.
Rhee H, Belyea MJ, Halterman JS. Adolescents’ perception of asthma symptoms and health care utilization. J Pediatr Health Care. 2011;25:105-13.
Kaya E, Ergin H. Managing asthma in adolescence: challenges and solutions. Turk Klin Pediatr. 2023;32:45-52.
Güler N, Çetinkaya F. The importance of education in childhood asthma management. Turk Arch Pediatr. 2023;58:112-20.
van der Palen J, Klein JJ, Seydel ER. Are high generalised and asthma-specific self-efficacy predictive of adequate self-management behaviour among adult asthma patients? Patient Educ Couns. 1997;32:35-41.
Shegog R, Bartholomew LK, Parcel GS, Sockrider MM, Mâsse L, Abramson SL. Impact of a computer-assisted education program on factors related to asthma self-management behavior. J Am Med Inform Assoc. 2001;8:49-61.
Öztürk S, Çoban H. The impact of family awareness programs in preventing asthma attacks. J Pediatr Health Dis. 2022;15:172-9.
Demir A, Yılmaz B. The effects of environmental triggers on childhood asthma. J Chest Dis. 2022;30:256-64.
