Öz
Giriş
D vitamini, ultraviole B ışınlarına maruz kalma sonucu ciltte üretilen, yağda çözünen ve bağışıklık hücrelerini etkileyerek immünomodülatör özelliği olan steroid ön hormondur. Bu çalışmada Multisistemik inflamatuar sendrom (MIS-C) tanılı hastaların sistemik tutulumları ile 25-OH vitamin D düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem
Tanımlayıcı bir araştırmadır. Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Sağlık Uygulama ve Araştırma Merkezi’nde 01.10.2020-01.04.2022 tarihleri arasında yürütüldü. Bu araştırmaya AFSÜ, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Kliniği’ne başvuran MIS-C tanısı almış olan 1 ay-18 yaş arasındaki hastalardan serum 25-OH vitamin D düzeyi eletronik arşiv sisteminde olan hastalar dahil edildi. Toplanan veriler Statistical Package for Social Sciences versiyon 26.0 (SPSS IBM, Armonk, NY, Amerika Birleşik Devletleri) ile analiz edildi. S paket programı ile yapıldı. Kategorik değişkenler yüzde ve frekanslar ile sunuldu. Sürekli değişkenlerin normal dağılıma uygunluğu Shapiro Wilk testi ve görsel histogramlar ile kontrol edildi. Normal dağılan sürekli değişkenler ortalama±standart sapma olarak, normal dağılmayan sürekli değişkenler ise ortanca ve çeyrekler-arası aralık (IQR=interquartile range) olarak ifade edildi. D vitamini normal dağılmadığı için ikili gruplar arasında karşılaştırılırken Mann-Whitney U testi kullanıldı. İkiden fazla grup arasında D vitamini düzeyi karşılaştırılırken Kruskal Wallis testi kullanıldı. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edildi. 25-OH vitamin D ile laboratuvar değerleri arasındaki korelasyon için Spearman korelasyon testi kullanıldı.
Bulgular
Bu retrospektif çalışma MIS-C tanılı 34 hasta ile yapıldı. Olguların yaş ortalaması 7.03±3.9, %52.9 (n=18)’u erkek, %47.1 (n=16)’i ise kız idi. Olgularda gastrointestinal sistem tutulum (%58.8;n=20), kardiyak tutulum (%64.7;n=22), nörolojik tutulum (%23.5;n=8) olduğu tespit edildi. Ortalama 25-OH vitamin D düzeyleri; gastrointestinal sistem tutulumu olanlarda 15.7 (IQR= 18) ng/mL, kardiyak tutulumu olanlarda 16.8 (IQR= 17) ng/mL, nörolojik sistem tutulumu olanlarda 12 (IQR= 8) ng/mL saptandı. Olguların sistem tutulumları ile 25-OH vitamin D düzeyleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark saptanmadı.(p değerleri sırasıyla; (p= 0.779), (p= 0.957), (p=0.144).) Olguların 25-OH vitamin D düzeyleri ile yaş arasındaki ilişki değerlendirildiğinde negatif bir korelasyon saptandı. (r=-0.414; p=0.015) MIS-C tanılı olguların 25-OH vitamin D düzeyleri ile fibrinojen arasındaki ilişki değerlendirildiğinde negatif bir korelasyon saptandı. (r=-0.414; p=0.015).
Sonuç
Sonuç olarak MIS-C tanılı olgularda 25-OH vitamin D düzeyi ortalaması yetersizlik seviyesinde olduğu saptandı. Çocuklarda profilaktik D vitamini yapılması gerektiği düşünüldü. Sistem tutulumlarının D vitamini ile ilişkisi incelendiğinde anlamlı bir fark bulunmadı.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: MIS-C, 25-OH vitamin D, COVID-19, SARS-CoV-2
Kaynakça
https://www.who.int/emergencies/diseases/novel-coronavirus-2019/interactive-timeline
Vogel TP, Top KA, Karatzios C, Hilmers DC, Tapia LI, Moceri P, et al. Multisystem inflammatory syndrome in children and adults (MIS-C/A): Case definition & guidelines for data collection, analysis, and presentation of immunization safety data. Vaccine. 2021;39:3037-49.
Payne AB, Gilani Z, Godfred-Cato S, Belay ED, Feldstein LR, Patel MM, et al. Incidence of multisystem ınflammatory syndrome in children among US persons infected with SARS-CoV-2. JAMA Netw Open. 2021;4:2116420.
Gombart AF. The vitamin D-antimicrobial peptide pathway and its role in protection against infection. Future Microbiol. 2009;4:1151-65.
Laneri S, Brancaccio M, Mennitti C, De Biasi MG, Pero ME, Pisanelli G, et al. Antimicrobial peptides and physical activity: a great hope against COVID 19. Microorganisms. 2021;9:1415.
https://www.aap.org/en/pages/2019-novel-coronavirus-covid-19-infections/clinical-guidance/multisystem-inflammatory-syndrome-in-children-mis-c-interim-guidance/.
McCrindle BW, Rowley AH, Newburger JW, Burns JC, Bolger AF, Gewitz M, et al. Diagnosis, Treatment, and Long-Term Management of Kawasaki Disease: A scientific statement for health professionals from the American Heart Association. Circulation. 2017;135:927-99.
Henderson, L. A., Canna S. W., Friedman K. G., Gorelik M., Lapidus S. K., Bassiri H., et al. American College of Rheumatology Clinical Guidance for Multisystem Inflammatory Syndrome in Children Associated with SARS-CoV-2 and hyperinflammation in pediatric COVID-19: version 1. Arthritis & rheumatology (Hoboken, N.J.) 2020;72:1791-1805.
Cetin B, Kısaarslan AP, Baykan A, Akyıldız BN, Poyrazoglu HM. Erciyes Clinical guideline for multisystem ınflammatory syndrome ın children (MIS-C) associated with COVID-19: Erciyes MIS-C Guideline. The Journal of Pediatric Academy. 2022;3:87-94.
Ekemen Keleş Y, Yılmaz D, Taşar S, Üstündağ G, Şahin A, Tuz AE, et al. Can serum 25 hydroxy vitamin D levels predict the severity of multisystem ınflammatory syndrome in children and COVID-19?. J Clin Res Pediatr Endocrinol. 2023;15:190-8.
Munns CF, Shaw N, Kiely M, Specker BL, Thacher TD, Ozono K, et al. Global consensus recommendations on prevention and management of nutritional rickets. J Clin Endocrinol Metab. 2016;101:394-415.
Radia T, Williams N, Agrawal P, Harman K, Weale J, Cook J, et al. Multi-system inflammatory syndrome in children & adolescents (MIS-C): A systematic review of clinical features and presentation. Paediatr Respir Rev. 2021;38:51-7.
Darren A, Osman M, Masilamani K, Habib Ali S, Kanthimathinathan HK, Chikermane A, et al. Vitamin D status of children with paediatric inflammatory multisystem syndrome temporally associated with severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (PIMS-TS). Br J Nutr. 2022;127:896-903.
Munshi R, Hussein MH, Toraih EA, Elshazli RM, Jardak C, Sultana N, et al. Vitamin D insufficiency as a potential culprit in critical COVID-19 patients. J Med Virol. 2021;93:733-40.
Hadžić-Kečalović A, Ćosićkić A, Pašić A, Selimović A, Sabitović D, Kardašević M, et al. Vitamin D assessment in patients with multisystem ınflammatory syndrome and SARS-CoV-2 infection. Central Eur J Paed. 2022;18:91-9.
Torpoco Rivera D, Misra A, Sanil Y, Sabzghabaei N, Safa R, Garcia RU. Vitamin D and morbidity in children with multisystem inflammatory syndrome related to Covid-19. Prog Pediatr Cardiol. 2022;66: 101507.
Petrovic D, Benzon B, Srsen S, Polic B, Vukovic Novogradec A, Milic P, et al. The ımpact of vitamin d levels on clinical manifestations of multisystem ınflammatory syndrome in children: A cross-sectional study. Life (Basel). 2023;13:674.
Zhou Y, Fu B, Zheng X, Wang D, Zhao C, Qi Y, et al. Pathogenic T-cells and inflammatory monocytes incite inflammatory storms in severe COVID-19 patients. Natl Sci Rev. 2020;7:998-1002.
Ayusawa M, Sonobe T, Uemura S, Ogawa S, Nakamura Y, Kiyosawa N, et al. Revision of diagnostic guidelines for Kawasaki disease (the 5th revised edition). Pediatr Int. 2005;47:232-4.
Riphagen S, Gomez X, Gonzalez-Martinez C, Wilkinson N, Theocharis P. Hyperinflammatory shock in children during COVID-19 pandemic. Lancet. 2020;395:1607-8.
Topal İ, Mertoğlu C, Arslan YK, Gümüș A, Kara İS, Peker N. Evaluation of vitamin D levels of children according to age, gender and seasons at Erzincan field. Firat Med J. 2018;23:168-72.
Oscanoa TJ, Amado J, Vidal X, Laird E, Ghashut RA, Romero-Ortuno R. The relationship between the severity and mortality of SARS-CoV-2 infection and 25-hydroxyvitamin D concentration - a metaanalysis. Adv Respir Med. 2021;89:145-57.
Mercola J, Grant WB, Wagner CL. Evidence regarding vitamin d and risk of COVID-19 and ıts severity. Nutrients. 2020;12:3361.
Mohan M, Cherian JJ, Sharma A. Exploring links between vitamin D deficiency and COVID-19. PLoS Pathog. 2020;16:1008874.
Rhodes JM, Subramanian S, Laird E, Griffin G, Kenny RA. Perspective: Vitamin D deficiency and COVID-19 severity - plausibly linked by latitude, ethnicity, impacts on cytokines, ACE2 and thrombosis. J Intern Med. 2021;289:97-115.
Pereira M, Dantas Damascena A, Galvão Azevedo LM, de Almeida Oliveira T, da Mota Santana J. Vitamin D deficiency aggravates COVID-19: systematic review and meta-analysis. Crit Rev Food Sci Nutr. 2021;62:1308-16.
Greiller CL, Martineau AR. Modulation of the immune response to respiratory viruses by vitamin D. Nutrients. 2015;7:4240-70.
Bayramoğlu E, Akkoç G, Ağbaş A, Akgün Ö, Yurdakul K, Selçuk Duru HN, et al. The association between vitamin D levels and the clinical severity and inflammation markers in pediatric COVID-19 patients: single-center experience from a pandemic hospital. Eur J Pediatr. 2021;180:2699-705.
Heidari S, Mohammadi S, Fathi M, Cigary S, Alisamir M, Mirkarimi M, et al. Association of vitamin D status with COVID-19 disease severity in pediatric patients: A retrospective observational study. Health Sci Rep. 2022;5:569.
Feketea G, Vlacha V, Bocsan IC, Vassilopoulou E, Stanciu LA, Zdrenghea M. Vitamin D in corona virus disease 2019 (COVID-19) related multisystem ınflammatory syndrome in children (MIS-C). Front Immunol. 2021;12:648546.
