Öz
Giriş
Fonksiyonel kabızlık (FK), çocuklarda önemli bir sağlık sorunudur ve tedavi stratejilerinin çoğu kanıta dayalı değildir. Tıbbi tedavilere ek olarak, FK’da psikolojik boyutun önemli rol oynadığına inanılır.
Gereç ve Yöntem
Bu kesitsel çalışma, kronik FK tanısı almış 18 yaş altı hastalar üzerinde yürütülmüştür. Schaefer ve Bell tarafından geliştirilen Ebeveyn Tutum Araştırma Aracı (PARI) hastaların ebeveynlerine uygulanmıştır.
Bulgular
82’si FK’li ve 60’ı kontrol hastası olmak üzere toplam 142 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Üç PARI alt boyutu da kabızlık grubunda önemli ölçüde daha yüksekti (p<0,0001). Aşırı kontrol ve katı disiplin puanları da kabızlık grubunda daha yüksek olsa da (<0,0001), bunların prediktif faktörler olduğu gösterilememiştir. Kabızlık grubunda kabızlık süresi ile PARI alt boyut puanları arasında korelasyon yoktur (p>0,05). Kabızlık olan hastalarda dışkı tutma alışkanlığı, dışkı kaçırma ve yeme bozukluğuna göre PARI alt boyutları karşılaştırıldığında dışkı tutma alışkanlığı olanlarda aşırı kontrol alt boyut puanı düşük bulundu (p=0,002). Çok değişkenli regresyon analizinde yalnızca demokratik tutum ve eşitlik sağlama alt boyutunun bağımsız risk faktörü olduğu bulundu.
Sonuç
Bu çalışma, ebeveyn tutumlarının iyileştirilmesinin çocuklarda FK alışkanlığının gelişmesini önlemeye yardımcı olabileceğini düşündürmektedir. Özellikle tıbbi tedaviye iyi yanıt vermeyen çocuklar için aile tutumlarının ayrıntılı olarak ele alınması ve davranışsal tedavi ve aile terapisi konusunda kapsamlı çalışmalar yapılması önemlidir.
Anahtar Kelimeler: Anahtar kelimeler: Çocuklar, aile tutumları, fonksiyonel kabızlık, ebeveyn tutum araştırma aracı
Kaynakça
McCague Y, Hill K, Furlong E, Somanadhan S. The psychosocial impact of childhood constipation on the children and family: a scoping review. J Pediatr Nurs. 2025;82:e142-63.
Rajindrajith S, Devanarayana NM, Crispus Perera BJ, Benninga MA. Childhood constipation as an emerging public health problem. World J Gastroenterol. 2016;22:6864-75.
Vriesman MH, Koppen IJN, Camilleri M, Di Lorenzo C, Benninga MA. Management of functional constipation in children and adults. Nat Rev Gastroenterol Hepatol. 2020;17:21-39.
Ikeda H, Ono T, Oyake C, Oonuki Y, Watanabe Y, Watanabe T. Comparative analysis of health-related quality of life between children with bladder and bowel dysfunction versus lower urinary tract dysfunction and healthy controls. Investig Clin Urol. 2024;65:494-500.
Mulhem E, Khondoker F, Kandiah S. Constipation in children and adolescents: evaluation and treatment. Am Fam Physician. 2022;105:469-78.
SCHAEFER ES, BELL RQ. Development of a parental attitude research instrument. Child Dev. 1958;29:339-61.
Mulhem E, Khondoker F, Kandiah S. Constipation in children and adolescents: evaluation and treatment. Am Fam Physician. 2022;105:469-78.
Zeevenhooven J, Koppen IJ, Benninga MA. The New Rome IV criteria for functional gastrointestinal disorders in infants and toddlers. Pediatr Gastroenterol Hepatol Nutr. 2017;20:1-13.
Kovacic K, Sood MR, Mugie S, Di Lorenzo C, Nurko S, Heinz N, et al. A multicenter study on childhood constipation and fecal incontinence: effects on quality of life. J Pediatr. 2015;166:1482-7.
Al-Beltagi M, Saeed NK, Bediwy AS, Elbeltagi R. Breaking the cycle: psychological and social dimensions of pediatric functional gastrointestinal disorders. World J Clin Pediatr. 2025;14:103323.
Devanarayana NM, Rajindrajith S. Association between constipation and stressful life events in a cohort of Sri Lankan children and adolescents. J Trop Pediatr. 2010;56:144-8.
Mufson L, Nomura Y, Warner V. The relationship between parental diagnosis, offspring temperament and offspring psychopathology: a longitudinal analysis. J Affect Disord. 2002;71:61-9.
Calkins SD, Hungerford A, Dedmon SE. Mothers interactions with temperamentally frustrated infants. Infant Mental Health Journal. 2004;25:219-39.
Kaerts N, Van Hal G, Vermandel A, Wyndaele JJ. Readiness signs used to define the proper moment to start toilet training: a review of the literature. Neurourol Urodyn. 2012;31:437-40.
Akyıldız B, Urgancı N, Nuhoğlu A. Kronik konstipasyonlu olgularımızın değerlendirilmesi. Turk Clin J Pediatr. 2005;14:67-69.
Emanuel L. Holding on; being held; letting go: the relevance of bion’s thinking for psychoanalytic work with parents, infants and children under five. J Child Psychotherapy. 2012;38:268-83.
Ranasinghe N, Devanarayana NM, Benninga MA, van Dijk M, Rajindrajith S. Psychological maladjustment and quality of life in adolescents with constipation. Arch Dis Child. 2017;102:268-73.
Waters AM, Schilpzand E, Bell C, Walker LS, Baber K. Functional gastrointestinal symptoms in children with anxiety disorders. J Abnorm Child Psychol. 2013;41:151-63.
Tam YH, Li AM, So HK, Shit KY, Pang KK, Wong YS, et al. Socioenvironmental factors associated with constipation in Hong Kong children and Rome III criteria. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2012;55:56-61.
van Dijk M, de Vries GJ, Last BF, Benninga MA, Grootenhuis MA. Parental child-rearing attitudes are associated with functional constipation in childhood. Arch Dis Child. 2015;100:329-33.
Şahin FT, Özyürek A. 5-6 yaş grubu çocuğa sahip ebeveynlerin demografik özelliklerinin çocuk yetiştirme tutumlarına etkisinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi. 2008;6:395-414.
