Öz
Giriş
İnfantlarda vitamin D desteği ile üriner taş oluşumu arasındaki ilişki tartışmalı olup, bu durum ürolitiyazis tanısı alan bebeklerde vitamin D desteğinin sürdürülmesi veya kesilmesi konusunda klinik uygulamalarda değişkenliğe yol açmaktadır. Bu çalışmanın amacı, infantlarda serum 25-hidroksivitamin D düzeyleri ile ürolitiyazis varlığı arasında bir ilişki olup olmadığını değerlendirmektir.
Gereç ve Yöntem
Bu retrospektif çalışmaya, üriner taş hastalığı şüphesiyle renal ultrasonografi yapılan 77 infant dâhil edildi. Hastalar, ultrasonografide ürolitiyazis saptananlar ve saptanmayanlar olmak üzere iki gruba ayrıldı. Serum 25-hidroksivitamin D düzeyleri ve idrar kalsiyum/kreatinin oranı dâhil olmak üzere klinik ve laboratuvar verileri kaydedildi. Hiperkalsiüri, yaşa özgü referans değerler kullanılarak tanımlandı. Ürolitiyazis ile ilişkili faktörler tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile değerlendirildi.
Bulgular
Toplam 77 infantın 54’ünde ultrasonografik olarak renal taş veya mikrolitiyazis saptandı. Taş saptanan ve saptanmayan gruplar arasında serum 25-hidroksivitamin D düzeyleri açısından anlamlı fark yoktu (34.44±13.63 ve 34.81±15.68 ng/mL; p=0.917). Hiçbir infantta vitamin D fazlalığı veya intoksikasyonu saptanmadı. Taş saptanan grupta idrar kalsiyum/kreatinin oranı daha yüksek bulundu median (min-max) [0.58 (0.02–1.98) ve 0.34 (0.08–1.8) mg/mg; p=0.031] ve hiperkalsiüri sıklığı daha fazlaydı (%37 ve %13; p = 0.030). Ancak yaş ve hiperkalsiüri, çok değişkenli analizlerde taş varlığı ile bağımsız olarak ilişkili bulunmadı. Serum vitamin D düzeyleri ise hem tek değişkenli hem de çok değişkenli analizlerde taş varlığı ile ilişkili değildi.
Sonuç
Bu çalışmada, infantlarda serum 25-hidroksivitamin D düzeyleri ile ürolitiyazis varlığı arasında bir ilişki saptanmamıştır. Bulgularımız, erken infant döneminde taş oluşumunun yalnızca vitamin D durumu ile açıklanamayacağını düşündürmektedir. Bu nedenle, ürolitiyazisi olan infantlarda vitamin D desteğinin sürdürülmesi veya kesilmesine ilişkin kararlar, yalnızca serum vitamin D düzeylerine değil; idrar kalsiyum atılımı başta olmak üzere genel metabolik ve klinik bağlam göz önünde bulundurularak verilmelidir.
Anahtar Kelimeler:
İnfant, ürolitiyazis, vitamin D, hiperkalsiüri, ultrasonografi
Kaynaklar
1Fallahzadeh MA, Hassanzadeh J, Fallahzadeh MH. What do we know about pediatric renal microlithiasis? J Renal Inj Prev. 2017;6:70-5.
2Lang J, Narendrula A, El-Zawahry A, Sindhwani P, Ekwenna O. Global trends in incidence and burden of urolithiasis from 1990 to 2019: an analysis of global burden of disease study data. Eur Urol Open Sci. 2022;35:37-46.
3Zhu X, Zhou Y, Yang X, Zhou K, Zhou M. Global, regional and national burden of paediatric urinary stone disease from 1990 to 2021: a systematic analysis for the global burden of disease study 2021. BMJ Open. 2025;15:e098722.
4Alpay H, Ozen A, Gokce I, Biyikli N. Clinical and metabolic features of urolithiasis and microlithiasis in children. Pediatr Nephrol. 2009;24:2203-9.
5Demirtas F, Çakar N, Özçakar ZB, Akıncı A, Burgu B, Yalçınkaya F. Risk factors for recurrence in pediatric urinary stone disease. Pediatr Nephrol. 2024;39:2105-13.
6Akinci A, Karaburun MC, Kubilay E, Solak VT, Sanci A, Soygur T, et al. Urinary stone in infants; should vitamin D prophylaxis be stopped? J Pediatr Urol. 2024;20:604.e1-e6.
7Eskandarifar A, Roshani D, Tabarkhun A, Ataee E. Assessment of serum level of vitamin D in infants with nephrolithiasis. Iran J Kidney Dis. 2021;15:116-20.
8Fallahzadeh MH, Zare J, Al-Hashemi GH, Derakhshan A, Basiratnia M, Arasteh MM, et al. Elevated serum levels of vitamin D in infants with urolithiasis. Iran J Kidney Dis. 2012;6:186-91.
9Yılmaz N, Yüksel S, Altıntaş F, Koçyiğit A. Nephrolithiasis during the first 6 months of life in exclusively breastfed infants. Pediatr Nephrol. 2021;36:1227-31.
10Banerjee S, Sengupta J, Basu S. The clinical relevance of native vitamin D in pediatric kidney disease. Pediatr Nephrol. 2023;38:945-55.
11Ozkan B, Hatun S, Bereket A. Vitamin D intoxication. Turk J Pediatr. 2012;54:93-8.
12Razzaque MS. Can adverse effects of excessive vitamin D supplementation occur without developing hypervitaminosis D? J Steroid Biochem Mol Biol. 2018;180:81-6.
13Wagner CL, Greer FR. Prevention of rickets and vitamin D deficiency in infants, children, and adolescents. Pediatrics. 2008;122:1142-52.
14Ergon EY, Akil İO, Taneli F, Oran A, Ozyurt BC. Etiologic risk factors and vitamin D receptor gene polymorphisms in under one-year-old infants with urolithiasis. Urolithiasis. 2018;46:349-56.
15Goknar N, Öktem F, Torun E, Gok O, Demir AD, Kucukkoc M, et al. The role of vitamin D receptor gene polymorphisms in Turkish infants with urolithiasis. Ren Fail. 2016;38:545-51.
16Baştuğ F, Düşünsel R. Pediatric urolithiasis: causative factors, diagnosis and medical management. Nat Rev Urol. 2012;9:138-46.
17Zhang F, Li W. The complex relationship between vitamin D and kidney stones: balance, risks, and prevention strategies. Front Nutr. 2024;11:1435403.
18Gallo S, Comeau K, Vanstone C, Agellon S, Sharma A, Jones G, et al. Effect of different dosages of oral vitamin D supplementation on vitamin D status in healthy, breastfed infants: a randomized trial. JAMA. 2013;309:1785-92.
19Levita J, Wilar G, Wahyuni I, Bawono LC, Ramadaini T, Rohani R, et al. Clinical toxicology of vitamin D in pediatrics: a review and case reports. Toxics. 2023;11:642.
20Lin Y, Mao Q, Zheng X, Chen H, Yang K, Xie L. Vitamin D receptor genetic polymorphisms and the risk of urolithiasis: a meta-analysis. Urol Int. 2011;86:249-55.
21Vogiatzi MG, Jacobson-Dickman E, DeBoer MD. Vitamin D supplementation and risk of toxicity in pediatrics: a review of current literature. J Clin Endocrinol Metab. 2014;99:1132-41.
22Baştuğ F, Ağbaş A, Tülpar S, Yıldırım ZNY, Çiçek N, Günay N, et al. Comparison of infants and children with urolithiasis: a large case series. Urolithiasis. 2022;50:411-21.
23Güven AG, Koyun M, Baysal YE, Akman S, Alimoglu E, Akbas H, et al. Urolithiasis in the first year of life. Pediatr Nephrol. 2010;25:129-34.
24Serdaroğlu E, Aydoğan M, Özdemir K, Bak M. Incidence and causes of urolithiasis in children between 0-2 years. Minerva Urol Nefrol. 2017;69:181-8.
25Bargagli M, Ferraro PM, Vittori M, Lombardi G, Gambaro G, Somani B. Calcium and vitamin D supplementation and their association with kidney stone disease: a narrative review. Nutrients. 2021;13:4363.