Brons hiperreaktivitesi (BHR) solunum yollarinin çesitli uyaricilara karsi yanitinda bir artisi ifade eder ve hava yolunda obstrüksiyon ve kronik inflamasyon ile birlikte astimin temel özelliklerinden biridir. Brons hiperreaktivitesini ortaya çikarmak için kullanilabilecek uyaricilari direkt ve indirekt olarak ikiye ayirmak mümkündür. Direkt uyaricilar solunum yolundaki düz kas hücreleri veya müküs üreten hücreler gibi efektör hücreler üzerinde dogrudan etki gösterirler. Indirekt uyaricilar ise hava yolunun daralmasini efektör hücreler degil de diger bazi hücreler (mast hücreleri ve nöronal hücreler gibi) üzerinden yaparlar.Brons hiperreaktivitesinde bir uyariciyi (stimulusu) takiben bronslarda daralma olur. Uyaricilar spesifik (allerjenler ve aspirin gibi) veya non-spesifik (histamin, soguk hava gibi) olabilir. Antijenik özelligi olan maddelere özgü yanitlar alerjik astimin bir özelligidir. Özellikle ev tozu akarlari, polenler, hayvan tüy ve deri döküntüleri sik rastlanan spesifik uyaricilardir.Brons hiperreaktivitesini ölçmenin en iyi yolu bir uyarici kullanarak doz-cevap egrisi elde etmektir. Bu amaçla çesitli uyaricilar kullanilabilir. Bunlara alinan yanitlar arasinda da farklar olabilir. Ancak genellikle bir uyariciya alinan yanit o uyarici (örnegin metakolin) için spesifiktir. (Tablo1)Uyaricilar insan vücuduna çesitli yollarla verilebilir ise de en güvenli yol dogrudan solunum yoluyla vermektir. Elde edilecek yanitlarin tekrarlanabilir ve ölçülebilir olmasi için kullanilacak nebülizerlerin standardize edilmis olmasi gereklidir. Hava yolunun uyaricilara yanitini ölçmek için çesitli parametreler kullanilabilir. Bunlar: FEV1, Hava yolu rezistansi (Raw), spesifik Raw, hava yolunun spesifik kondüktansi (sGaw) ve PEFR olabilir. Bunlar arasinda FEV1 en sik tekrarlanabilir parametre olmakla beraber sGaw’ den ve akim-volüm egrisindeki vital kapasitenin %30’una denk gelen akim hizindan (Vp30) daha az sensitiftir. BHR’nin kantitatif ölçümü için genellikle verilen uyarici ile bir doz-cevap çalismasi yapilir ve ölçümü yapilan parametredeki degisime yol açan doz miktari saptanir. Bunlar arasinda en yaygin kullanilanlar FEV1 degerindeki %20’lik azalmayi ifade eden PC20-FEV1 ile dozu ifade eden PD20’dir. Klinik pratikte en yaygin kullanilan uyaricilar histamin ve metakolindir. Asagida standart bir metakolin ile provokasyon test protokolü verilmistir.
Brons Hiperreaktivitesi
Other
Brons Hiperreaktivitesi
J Curr Pediatr 2007;5(1)
- 1Sisli Etfal Egitim Ve Arastirma Hastanesi Çocuk Sagligi Ve Hastaliklari Klinigi, Istanbul
Licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 (CC BY-NC) International License.
CC BY-NC — Attribution-NonCommercial 4.0 InternationalThe statements, opinions, and data contained in articles published in this journal are solely those of the individual author(s) and contributor(s) and do not necessarily reflect the views of the journal, its editors, editorial board, owner, or Galenos Publishing House.
Neither the journal nor Galenos Publishing House endorses or recommends any commercial product, process, service, institution, or organization that may be mentioned or advertised in the journal. The publication of advertisements, product information, or links to external websites does not constitute endorsement or approval by the journal or the publisher.
The journal, its editors, editorial board, owner, and Galenos Publishing House make reasonable efforts to ensure the accuracy and integrity of published content; however, they cannot be held responsible for errors, omissions, or any consequences arising from the use of information contained in the journal, to the extent permitted by applicable law.
Information published in the journal is intended for scientific and educational purposes and should not be considered a substitute for professional medical advice, diagnosis, or treatment. Readers should consult appropriately qualified healthcare professionals regarding individual medical conditions or treatment decisions.
External links are provided for informational convenience only. The journal and Galenos Publishing House are not responsible for the availability, accuracy, content, privacy practices, or policies of external websites.
